Alfred Bernhard Nobel (1833-1896)

"En büyük ve kesin arzum, ödüller adaylara dağıtılırken kesinlikle milliyet ayrımı gözetilmemesidir. En önemli ödülü alacak kişi İskandinavyalı da olabilir, olmayabilir de."

Alfred Nobel

Her yıl adına beş dalda armağanlar dağıtılan İsveçli kimyager, mühendis, sanayici ve dinamitin mucidi Alfred Nobel 1833'de Stokholm'da dünyaya geldi. Nobel, varlıklı bir bir aileden geliyordu, babası İmamanuel Nobel mühendisti. İflas eden aile önce Finlandiya'ya ardından St. Petersburg'a taşındı ve Ruslar için silah üretmeye başladı. Kırım Savaşı'nın sona ermesinden sonra 1859'da aile yeniden İsveç'e döndü.

Alfred Nobel özel öğretmenler tarafından yetiştirildi; doğa bilimleri, dil ve edebiyat öğrendi. Birçok dili çok iyi konuşabiliyordu. Alfred, kimya öğrenimi için yurt dışına gönderildi; İsveç, Almanya, Fransa ve Amerika'yı gezdi. Amerika'da Maine mühendisliği okudu. Bazı Laboratuvarlarda çalışan Alfred, ülkesine dönünce patlayıcılar üzerine çalıştı; nitrogliserini patlayıcı madde olarak kullanmanın yollarını araştırdı. Babasının laboratuarında çalışırken meydan gelen patlamada kardeşi Emil, dört kişi ile birlikte öldü. Kent içinde çalışması yasaklanan Alfred çalışmalarına bir mavnada devam etti.

Nobel, 1864 yılında dinamit barutunu buldu; ardından kendisine bir laboratuar kuran bilgin, dumansız barutu elde etti. Bilimsel keşfini endüstri sahasında; yol, kanal, tünel ve baraj inşaatında kullanmak çok sayıda şirket ve fabrika kurdu; 1875'Bakü petrollerinin işletilmesiyle çok zengin oldu. 1873'de Paris'e yerleşen mucit burada bir laboratuvar kurdu. Dinamitleri geliştirmek için çalıştı. 1875'de on beş dinamit fabrikasını yönetiyordu.

Son yıllarını Nice'te kurduğu Laboratuvarda geçiren Nobel, 1890'da laboratuvarını İtalya'da San Remo'ya taşıdı. Alfred Nobel 1896'da burada öldü. Buluşu sayesinde elde ettiği tüm mal varlığının "Nobel Ödülü" olarak insanlığa hizmet etmiş kişilere verilmesini vasiyet etti. Bu ödüllerin fizik, kimya, tıp, fizyoloji, edebiyat ile barışa hizmet olmak üzere beş dalda verilmesini planladı. 1900 yılında İsveç Hükümeti Nobel Vakfı'nı kurarak ödülleri dağıtmaya başladı. Nobel Ödülleri her bilginin ölüm tarihi olan 10 Aralık'ta törenle sahiplerine verilmektedir.