Franz Peter Schubert (1797-1828)

Yeryüzündeki müzisyenlerin en şairi kabul edilen Avusturyalı besteci Franz Schubert, kısa ömrüne hem çeşitli, hem de çok sayıda beste sığdırmıştır. Onu ölümsüzleştiren her şeyden önce sayıları altı yüzü aşan şarkılarıdır. Bu yapıtların modern şarkı anlayışının ilk örnekleri olduğu söylenebilir. "Beste yapmak yaşamımın tek anlamı" diyen, çok hızlı besteleyen ve çok az düzeltme yapan sanatçı, konuşurken beste yapardı. Sanatçı dokuz senfoni, operalar, çok sayıda oda müziği ve piyano parçaları bestelemiştir.

Schubert 1797'de Viyana'da doğdu. Çek asıllı babası Viyana banliyösü Lichtenthal'da bir okul müdürü ve müzisyendi. Beş yaşında babasından keman dersleri almaya başlayan Schubert, piyano ve org çalmayı öğrendi; müzik alanındaki üstünlüğünü kısa sürede kabul ettirdi. Lichtenthal kilisesi korosunda ilk soprano sesli erkek korist olarak adını duyurdu. 1808'de Viyana Kraliyet korosuna katılma hakkını elde etti; koronun en sevilen şarkıcısı oldu. Burada kaldığı beş yıl boyunca çok şey öğrendi ve ilk bestelerini yapmaya başladı. Sesi kalınlaşınca babası gibi öğretmen oldu; yaşamını müzik dersleri vererek sürdüren ve yoksulluk içinde yaşayan besteci, dostu ve arkadaşı Franz von Schober'in ekonomik desteğinde öğretmenliği bırakarak tüm zamanını beste yapmaya ayırdı.

Sanatçı Viyana'da şair, filozof ve sanatçıların katıldığı toplantılarda eserlerini seslendiriyordu; bu toplantılar "Schubertiede" adıyla anılır oldu. 1818'de Kont Esterhazy'nin daveti üzerine gittiği Macaristan'da bir yıl kadar kaldı; kontun kızlarına ders verdi. Sanatçı 1822'de tifüs hastalığına yakalandı. Hastalığı sırasında en güzel eserlerini bestelemeyi sürdürdü; yirmi kadar dörtlü, bir o kadar sonat, piyano için birçok parça, yirmi iki opera ile koro eserleri besteledi.

Mozart'a yakın olan Schubert, geleneksel müzik biçimlerine can veren armonik buluşlarıyla tam bir romantiktir. Onun piyano parçalarında şiir, şaka ve halk türküleri havası sezilir. Büyüleyici güzellikte yapıtlar veren Schubert'in önemli besteleri: "Hacer'in Ağıtı", "Gretchen Çıkrık Başında", "Kızılağaçlar Kralı", "Thule Kralı Mignon", "Alabalık, Ölüm ve Genç Kız", "Ave Maria", "Kış Yolculuğu", "Kuğunun Şarkısı"dır. Operaları içinde "Şeytanın Şatosu" ile "Kadınların Haçlı Seferi" de önemlidir. Bestecinin çok sayıda basılmamış eseri, beş adet yarım kalmış sonatı vardır. 1822'de yazdığı "Sekizinci Senfoni" de tamamlanmadığı için "Bitmemiş Senfoni" adıyla anılır. 1827'de Beethoven'in cenazesinde meşale taşıyıcılardan biri olan Schubert, ertesi yıl 1828 yılında Viyana'da otuz bir yaşında yaşama veda etti.