Salvador Dali (1904-1989)

"Tanrı'ya inanıyorum, ama inançlı değilim. Matematik ve bilim bana Tanrı'nın olması gerektiğini anlatıyor, ama inanmıyorum."

Salvador Dali


İspanyol ressam Salvador Dali, gerçeküstü, tuhaf ve çarpıcı imgelerle bezeli resimleri ve sansasyon yaratan çılgın davranışlarıyla ün kazanmıştır. 1904'de Katolanya'da Fiqueras'ta doğan sanatçı, bir zamanlar İspanya'yı işgal eden Magribilerin soyundan geldiği iddiasındadır. Babası noter olan Dali, şımartılmış bir çocukluktan sonra 1914'de özel bir resim okuluna gitti. Madrit Güzel Sanatlar Akademisi'nde okurken önce izlenimciliğin, ardından kübizmin etkisinde kaldı. Anarşist eylemlere katıldı; hapse girdi ve okuldan kovuldu.

Dali 1919'da şaşkınlık yaratan ilk sergisini açtı; yapıtlarında kübizm ve Dadaizm izleri gözlemleniyordu. 1926'da gittiği Paris'te Picasso'nun etkisinde kaldı; gerçeküstücülük akımına uydu. Sanatta modernizmi ve fütürizm savunan sanat karşıtı Katalan manifestosunu yazdı. 1931'de "Belleğin Azmi" adlı yapıtında kumsalda eriyen cep saatlerini betimledi. İspanya İç Savaşı sonunda Dali, Franco'yu ve faşist yönetimini destekledi; daha da ileri giderek idam kararları veren Franco'yu kutladı. Bu davranışları nedeniyle sürrealist sanatçılar tarafından dışlandı.

İkinci Dünya Savaşı başlayınca Dali, eşi Gala ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri'ne kaçıp yerleşti. Burada 1942'de "Dali'nin Gizli Hayatı" adlı otobiyografisini yayımladı. Bazı Amerikan filmlerinin yapımında çalıştı. Kendi sürrealist portresini yaptı. Savaş sonrası İspanya'ya geri dönmesi bazı sosyalist sanatçı ve aydınların tepkisine yol açtı. Bu dönemde bazı yeni teknikler deneyen sanatçı eşinin ölümü üzerine inzivaya çekildi. Son eseri "Serçenin Kuyruğu" oldu.

Bin beş yüzden fazla resim, çok sayıda heykel ve taş baskı eserler, kitap resimleri, sahne dekor ve kostümleri hazırladı. Adına eserlerinin sergilendiği müze ve galeriler kuruldu. Edebiyattan beslenen Dali, İlahi Komedya, Don Kişot ve Alis Harikalar Diyarında gibi Dünya edebiyatının önde gelen yapıtlarını resimledi. Çılgın davranışları ve gösteriş düşkünlüğü ile Dali, 20. yüzyılın önde gelen ikonlarından biri oldu.