Wilhelm Richard Wagner (1813-1883)

İtalyan besteci Puccini'nin "Biz onun yanında basit birer mandolin çalgıcılarıyız" dediği Alman opera bestecisi Wilhelm Richard Wagner, aynı zamanda tiyatro direktörü, orkestra şefi, müzik teoricisi ve yazardı. Wagner 1813'de Leibzig'de doğdu. Polis memuru olan babası öldüğünde Wagner henüz altı aylıktı. Çocukluğunda tiyatroya düşkündü. İlk oyununu on dört yaşında Hamlet ve Kral Lear'dan etkilenerek yazdı. Weber'in operasını ve Beethoven'in bir senfonisini dinledikten sonra müziğe yeöneldiği söylenir. Çeşitli öğretmenlerden müzik dersleri aldı. Wagner, Dresden'deki Kreuzschule'de okudu.

1827'den sonra Leipzig'de felsefe dersleri almaya başlayan Wagner, ilk eserlerini de bu dönemde verdi; ilk üvertürü 1830'da Leipzig'de çalındı. Üç yıl sonra Würzburg korosuna şef seçildi. Bir fantezi, bir polenez, iki piyano sonatı, bir senfoni, Goethe'nin Faust'u için müzik; tiyatro için Düğünleri ve Perileri'ni besteledi. Bu arada Magdeburg'da şarkıcı Minna Planer ile evlendi. Shakespeare'den esinlenerek "Sevmek Yasağı" adlı operasını ardından "Rienze" ve "Uçan Hollandalı" operalarını besteledi. Kazandığı başarılar onun, Saksonya sarayı capella yöneticisi olmasını sağladı. 1849'da katıldığı Dresden ayaklanması bastırılınca Wagner ülkeden kaçarak İsviçre'de Zurich'e yerleşti. Zürich'te geçen on yıl boyunca "Sanat ve İhtilal", "Geleceğin Sanat Eseri", "Opera ve Tiyatro" gibi edebi yapıtlarını tamamladı; "Nibelungen Yüzüğü" adıyla tersten yazılan ve birbirini izleyen dört operalık bir seriye başladı. Mathilde Wesendonck'a duyduğu aşk "Tristan ve İsolde" operasını yazmasına neden oldu.1861'de Tannhauser operası Paris'te oynanırken bestecinin yuhalanması, Almanya'da kahraman ilan edilmesine neden oldu. Cezası bağışlanarak ülkesine dönmesine izin verildi. 1866'da eşinin ölümü üzrine Franz List'in kızı Cosima ile evlendi. "Siegfriend, Tanrıların Çöküşü" ve "Nürnbergli Usta Şarkıcılar" adlı operalarını bitirdi. "Parsifal" Wagner'in son operası oldu. 1883 kışında Venedik'te felsefe incelemesi yazdığı sırada kalp krizi sonucu öldü.

Zamanın tiyatro estetiğine karşı duran Wagner, konularını halk masallarından aldı. Onun yapıtlarında antik Yunan'ın koro görevini üstlenen orkestra çok güçlüydü. Orkestraya güçlü tınılar ve kendi buluşu çalgılar kattı. Geliştirdiği Birleşik Sanat kavramı ile müzik dünyasını etkiledi. Gerek müzik ve drama alanına getirdiği yenilikler gerekse Yahudi karşıtı ve saf ırk konusundaki görüşleri onu 20. yüzyılda çok tartışılan müzik adamlarından biri yaptı. Başlıca yapıtları müzikli dramalar olan ve sanatının değeri her dönemde tartışılan sanatçı, orkestra için senfoni, Faust için bir üvertür, ses için; "Havarilerin Son yemeği", Faust için yedi beste ile bazı şiirlere besteler yaptı. Piyano için iki sonat, bir polenez bi fantezi besteledi.